استان کردستان، واقع در غرب ایران، با ترکیب بینظیری از مناظر طبیعی، تاریخ غنی، فرهنگ کردی و آداب سنتی یکی از مقصدهای گردشگری جذاب کشور است. این استان که مرکز آن سنندج است، در دل رشتهکوه زاگرس قرار دارد و از شهرستانهای مهمی چون مریوان، سقز، بانه، دیواندره و بیجار تشکیل میشود. کردستان بهدلیل تنوع اقلیمی، از جاذبههای آبی و جنگلی گرفته تا آثار باستانی و فرهنگی، در تمام طول سال میتواند گردشگران را به خود جذب کند.
استان کردستان با مرکزیت شهر سنندج در غرب ایران، یکی از خاصترین مقاصد طبیعتگردی و فرهنگی کشور محسوب میشود. اقلیم کوهستانی، قرارگیری در دامنه رشتهکوه زاگرس، رودخانههای دائمی، دریاچههای مرتفع و بافت فرهنگی منحصربهفرد، این استان را به گزینهای ایدهآل برای سفر تبدیل کرده است.
اگر قصد برنامهریزی دقیقتر دارید، میتوانید سایر راهنماهای تخصصی حوزه سفر و گردشگری را نیز بررسی کنید.
در ادامه، مهمترین دیدنیهای کردستان را بهصورت کامل بررسی میکنیم.
دریاچه زریوار در نزدیکی شهر مریوان واقع شده و یکی از خاصترین دریاچههای آب شیرین ایران است. این دریاچه در ارتفاع حدود ۱۲۸۵ متری از سطح دریا قرار دارد و منبع تغذیه آن چشمههای کف دریاچه است؛ موضوعی که آن را از بسیاری از دریاچههای دیگر متمایز میکند.
دریاچه آب شیرین کوهستانی در ارتفاع حدود ۱۲۸۵ متر
تأمین آب از چشمههای کف دریاچه (بدون رودخانه ورودی دائمی)
مساحت متغیر بین ۷ تا ۹ کیلومتر مربع
زیستگاه پرندگان مهاجر و آبزیان متنوع
فضای مناسب برای قایقسواری، دوچرخهسواری و کمپینگ
اردیبهشت تا اوایل مهر: آبوهوای معتدل و سطح آب مناسب
زمستانها سرد و گاهی یخزدگی سطحی
۳ کیلومتری غرب شهر مریوان
دسترسی آسفالته کامل از سنندج به مریوان (حدود ۲.۵ تا ۳ ساعت رانندگی)
پارکینگ، سرویس بهداشتی، اسکله قایق
رستوران و بازارچه محلی
اقامتگاه و هتل در مریوان
در تعطیلات شلوغ میشود
در پاییز مه صبحگاهی دید را کاهش میدهد
اورامان تخت یکی از معروفترین روستاهای پلکانی ایران است که در منطقه اورامانات واقع شده. معماری سنگی خانهها بهگونهای است که بام یک خانه، حیاط خانه بالایی محسوب میشود.
روستای پلکانی با معماری سنگی
ثبت جهانی منظر فرهنگی اورامانات
برگزاری آیین سنتی پیر شالیار
چشمانداز رودخانه سیروان و کوهستانهای زاگرس
بهار و تابستان: هوای معتدل و سرسبزی کامل
زمستانها مسیر کوهستانی ممکن است برفی و لغزنده باشد
از سنندج به سمت سروآباد (حدود ۲ ساعت)
جاده کوهستانی با پیچهای متعدد؛ نیازمند رانندگی با احتیاط
اقامتگاه بومگردی
فروش صنایعدستی محلی
راهنمای محلی برای طبیعتگردی
خیابانهای باریک؛ پارک خودرو در ورودی روستا
کفش مناسب پیادهروی ضروری است.
پارک جنگلی آبیدر یکی از اصلیترین تفرجگاههای شهر سنندج است. این پارک در ارتفاعات مشرف به شهر قرار دارد و چشمانداز پانورامایی فوقالعادهای ارائه میدهد.
بام شهر سنندج
چشمانداز پانوراما از شهر
پوشش گیاهی کوهستانی
سینمای روباز تابستانی
چهار فصل قابل بازدید
عصرهای بهار و تابستان ایدهآلتر
داخل شهر سنندج
دسترسی کامل آسفالته و تاکسی شهری
رستوران، آلاچیق، مسیر پیادهروی
پارکینگ مناسب
در ساعات شب سردی هوا محسوس است.
در تعطیلات آخر هفته شلوغ میشود.
غار کرفتو در شهرستان دیواندره قرار دارد و از نظر ساختار زمینشناسی و معماری دستکند، اهمیت ویژهای دارد. این غار دارای اتاقها و راهروهای متعددی است که در دورههای مختلف تاریخی مورد استفاده قرار گرفتهاند.
غار آهکی طبیعی با بخشهای دستکند تاریخی
کتیبه یونانی تاریخی
اتاقها و دالانهای چند طبقه
ارزش زمینشناسی و باستانشناسی بالا
بهار و تابستان بهترین زمان
داخل غار در تمام سال خنک است
۶۷ کیلومتری شهر دیواندره
مسیر آسفالته + بخشی راه فرعی
نیاز به خودروی شخصی توصیه میشود
پلهگذاری برای ورود
سرویس بهداشتی محدود
فروشگاه کوچک محلی
مناسب افراد با مشکل حرکتی نیست.
چراغقوه همراه داشته باشید.
آبشار گویله در مسیر جاده سنندج به مریوان واقع شده و از مرتفعترین آبشارهای استان محسوب میشود. در فصلهای پرآب، جلوهای بسیار تماشایی دارد. دسترسی نسبتاً آسان و فضای بکر اطراف، این آبشار را به مقصدی مناسب برای طبیعتگردی نیمروزه تبدیل کرده است.
ارتفاع تقریبی ۵۰ متر
چند طبقه و پرآب در فصل بارش
طبیعت بکر اطراف
فروردین تا خرداد (بیشترین حجم آب)
تابستان آب کمتر میشود
جاده سنندج به مریوان
نزدیک شهر سروآباد
مسیر دسترسی کوتاه خاکی تا پای آبشار
فاقد امکانات رفاهی گسترده
مناسب پیکنیک نیمروزه
کفش مناسب طبیعتگردی لازم است.
در بارندگی مسیر لغزنده میشود.
عمارت خسروآباد از مهمترین آثار تاریخی شهر سنندج است که به دوران قاجار بازمیگردد. این مجموعه شامل بخشهای مختلفی مانند حیاط، ایوان ستوندار و تزئینات گچبری و آجرکاری ظریف است.
بازدید از این عمارت برای علاقهمندان به معماری تاریخی توصیه میشود.
بنای دوره قاجار
معماری اصیل ایرانی با تزئینات آجرکاری
حیاط مرکزی و ایوان ستوندار
چهار فصل
ساعات صبح برای عکاسی مناسبتر
مرکز شهر سنندج
دسترسی آسان با خودرو و تاکسی
بلیت ورودی
راهنمای فرهنگی در برخی روزها
ساعات بازدید محدود است.
در ایام تعطیل ممکن است شلوغ باشد.
بازار سنندج با ساختار سنتی و راستههای متعدد، یکی از مراکز مهم خرید و تعامل فرهنگی در استان است. در این بازار میتوانید صنایعدستی کردی، پارچههای محلی، ادویه و سوغات منطقه را تهیه کنید.
ساختار سنتی با راستههای تخصصی
فروش صنایعدستی، پوشاک کردی و ادویه
فضای فرهنگی و اجتماعی فعال
تمام سال
صبحها خلوتتر
مرکز شهر سنندج
دسترسی کامل شهری
رستوران و چایخانه سنتی
دسترسی به مراکز اقامتی
چانهزنی رایج است
در عصرهای پنجشنبه شلوغتر
کوه آربابا در نزدیکی شهر بانه قرار دارد و یکی از ارتفاعات شاخص منطقه است. مسیرهای کوهپیمایی متنوعی دارد و در فصلهای معتدل سال بسیار پرطرفدار است.
ارتفاع شاخص منطقه بانه
مناسب کوهنوردی نیمهحرفهای
چشمانداز جنگلی
اردیبهشت تا مهر
زمستانها برفی و دشوار
نزدیک شهر بانه
دسترسی جادهای مناسب
فاقد امکانات رسمی
مناسب طبیعتگردان حرفهای
آب کافی همراه داشته باشید.
صعود صبح زود توصیه میشود.
رودخانه سیروان از مهمترین رودخانههای غرب کشور است که در درههای عمیق اورامانات جریان دارد. این رودخانه علاوه بر زیبایی طبیعی، در برخی بخشها امکان قایقرانی حرفهای نیز فراهم میکند.
رودخانه دائمی در درههای اورامانات
مناسب عکاسی و طبیعتگردی
در برخی بخشها امکان قایقسواری حرفهای
بهار و اوایل تابستان
پاییز با رنگهای جنگلی زیبا
از مسیر اورامان و سروآباد
جاده کوهستانی با چشماندازهای متعدد
محدود
تورهای طبیعتگردی محلی
رعایت نکات ایمنی در نزدیکی آب.
بدون راهنما وارد بخشهای عمیق نشوید.
اقلیم کوهستانی باعث زمستانهای سرد و تابستانهای معتدل میشود. برای طبیعتگردی، اواخر بهار تا اوایل پاییز مناسبتر است.
از هتلهای شهری در سنندج و مریوان تا اقامتگاههای بومگردی در اورامانات، گزینههای متنوعی وجود دارد.
رعایت آداب و رسوم منطقه و احترام به فرهنگ بومی اهمیت زیادی دارد. مردم کردستان به مهماننوازی مشهور هستند.
در سفر خود حتماً غذاهایی مانند کلانه، دوینه و خورشت ریواس را امتحان کنید.
تنوع جاذبهها در فاصلههای کوتاه
ترکیب طبیعت، تاریخ و فرهنگ
ازدحام کمتر نسبت به مقاصد شمالی
مناسب برای سفرهای خانوادگی و طبیعتگردی حرفهای
کردستان صرفاً یک مقصد گردشگری نیست؛ بلکه تجربهای فرهنگی، طبیعی و انسانی است که کمتر مشابه آن را در سایر استانها میتوان یافت.
جاذبههای گردشگری کردستان مجموعهای کمنظیر از دریاچههای مرتفع، روستاهای پلکانی، آبشارهای بکر، آثار تاریخی ارزشمند و فرهنگ اصیل کردی را شامل میشود. از دریاچه زریوار و اورامان تخت گرفته تا غار کرفتو و پارک آبیدر، هر بخش از این استان تجربهای متفاوت ارائه میدهد. اگر بهدنبال مقصدی هستید که هم طبیعت ناب داشته باشد، هم عمق فرهنگی و هم آرامش، کردستان یکی از بهترین انتخابهای شما خواهد بود.